Maaş Gecikmesi Ne Zaman Haklı Fesih Sebebidir?
4857 sayılı İş Kanunu'nun 34. maddesine göre ücreti ödeme gününden itibaren 20 gün içinde mazeretsiz olarak ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir; bu durum grev sayılmaz ve işçiye iş sözleşmesini haklı nedenle fesih hakkı tanır.
Ücretin sürekli geç ödenmesi de aynı şekilde İş Kanunu m.24 kapsamında haklı nedenle istifa sebebidir; bu durumda işçi kıdem tazminatına hak kazanır (ihbar tazminatına değil, çünkü fesih işçi tarafından yapılmıştır).
İlk Adım: Yazılı Bildirim
Maaşınız gecikmişse ilk yapmanız gereken, insan kaynakları veya işverene yazılı (e-posta, noter ihtarnamesi) bir bildirimde bulunmaktır. Sözlü talep ispat açısından zayıftır; yazılı kayıt sonraki başvurularda temel dayanağınız olur.
Resmi Başvuru Yolları
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ALO 170: Ücret, fazla mesai ve sigorta primi ile ilgili şikayetlerinizi telefonla iletebilirsiniz; bölge müdürlüğü işyerinde denetim başlatabilir.
- CİMER: Yazılı başvurunuzu Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi üzerinden de yapabilir, ilgili birime yönlendirilmesini sağlayabilirsiniz.
- İş Müfettişliği şikayeti: Bölge Çalışma Müdürlüğü'ne dilekçeyle başvurarak işyerinde ücret denetimi talep edebilirsiniz.
Arabuluculuk: Dava Öncesi Zorunlu Adım
İşçi alacağı davalarında (kıdem, ihbar, fazla mesai, ödenmeyen maaş) dava açmadan önce Adalet Bakanlığı arabuluculuk sistemine başvuru zorunludur. Süreç şöyle işler:
- Adliyedeki arabuluculuk bürosuna veya e-Devlet üzerinden başvurun.
- Size ve işverene bir arabulucu atanır; taraflar bir araya gelir.
- Anlaşma sağlanırsa tutanak imzalanır ve icra edilebilir hale gelir.
- Anlaşma sağlanamazsa “anlaşamama tutanağı” ile İş Mahkemesi'ne dava açabilirsiniz.
Gerekli Belgeler
- İş sözleşmesi ve varsa ücret zam/prim protokolleri
- Maaş bordroları ve banka hesap dökümü (ödenmeyen dönemleri gösterir)
- SGK hizmet dökümü (e-Devlet üzerinden alınabilir)
- İşverene yaptığınız yazılı bildirimin kopyası
Zamanaşımı Süresine Dikkat
İşçi alacaklarında (ücret, fazla mesai, kıdem ve ihbar tazminatı) zamanaşımı süresi genel olarak 5 yıldır. Bu süre geçtikten sonra talebiniz zamanaşımına uğrayabilir; bu nedenle gecikmeyi fark eder etmez adım atmanız önemlidir.
Çalışırken mi, Ayrıldıktan Sonra mı Başvurmalı?
Hâlâ çalışıyorsanız önce yazılı bildirim ve ALO 170/İş Müfettişliği şikayetini deneyin; bu adımlar iş ilişkisini sona erdirmeden çözüm sağlayabilir. İş sözleşmesi sona erdiyse veya haklı nedenle istifa ettiyseniz doğrudan arabuluculuk başvurusuna geçebilirsiniz.
Yeni bir pozisyon ararken Elemanbul'daki ilanlarda ödeme düzeni ve yan haklar hakkında referans/yorum bilgisi olan şirketleri tercih etmek benzer sorunları önceden fark etmenize yardımcı olabilir.